Een wandeling over de heide is voor veel honden een feest. Er valt van alles te snuffelen en de ruimte voelt eindeloos. Toch leven er in die mooie natuur ook twee kleine risico’s waar je als baasje rekening mee houdt: teken en adders. Beide komen voor in heidegebieden zoals die in Drenthe, en beide kunnen je hond flink ziek maken als je niet oplet.
Het goede nieuws is dat je met een beetje kennis en voorbereiding veel problemen voorkomt. In dit artikel lees je wanneer het risico het grootst is, hoe je je hond beschermt en wat je doet als het toch misgaat.
Wanneer het risico het grootst is
Teken zijn actief zodra de temperatuur een paar dagen boven de zeven graden komt. In de praktijk betekent dat ruwweg van maart tot en met november, met pieken in het voorjaar en de vroege herfst. Ze zitten vooral in hoog gras, varens, struiken en langs bosranden, precies de plekken waar je hond graag doorheen struint.
Adders worden wakker uit hun winterrust vanaf ongeveer eind februari of maart. Vooral in het voorjaar liggen ze op zonnige ochtenden graag op te warmen op open plekken, aan de rand van heidestruiken of op zandpaadjes. Ze zijn dan nog wat traag en vluchten minder snel. Tot in oktober kun je ze tegenkomen, al zijn ze op hete middagen vaak juist weggekropen.
Teken voorkomen en verwijderen
De beste bescherming begint bij een goed antitekenmiddel. Er zijn halsbanden, druppels voor in de nek en tabletten. Overleg met je dierenarts welk middel past bij jouw hond, want leeftijd, gewicht en gezondheid spelen mee. Begin er op tijd mee, dus al voor het voorjaar, en houd je aan de aangegeven werkingsduur.
Controleer je hond na elke wandeling. Teken zitten graag op warme, dunbehaarde plekken zoals de oren, oksels, liezen, tussen de tenen en rond de ogen. Vind je er een, verwijder hem dan met een tekentang of tekenhaakje, zo dicht mogelijk bij de huid, met een rustige draaiende beweging. Gebruik geen alcohol, olie of boter: daardoor kan de teek juist meer speeksel afgeven. Ontsmet het plekje daarna en houd het een paar weken in de gaten.
Let op klachten als koorts, sloomheid, kreupelheid of slecht eten. Teken kunnen ziektes overbrengen zoals de ziekte van Lyme, anaplasmose en babesiose. Twijfel je, laat je hond dan nakijken.
Adders vermijden op de heide
Een adder valt niet uit zichzelf aan. Een beet gebeurt vrijwel altijd omdat een nieuwsgierige hond de slang besnuffelt of er per ongeluk op stapt. Daarom is de belangrijkste maatregel simpel: houd je hond aan de lijn en blijf op de paden, zeker in het voorjaar en op zonnige dagen. In veel natuurgebieden geldt bovendien een aanlijnplicht om dieren en broedvogels te beschermen.
Plan je een wandeling in de omgeving van Dwingeloo, dan kun je op dwingelooonline.nl het lokale nieuws en de weersverwachting bekijken, zodat je weet wat je onderweg kunt verwachten. Een warme, zonnige ochtend na een koele periode is typisch addermoment, dus wees dan extra alert.
Wat je doet bij een adderbeet
Een beet zit bij honden meestal in de snuit, kop of poot. Je ziet vaak snel een flinke zwelling, soms met twee kleine gaatjes. Je hond kan pijn hebben, gaan hijgen, trillen of suf worden. Een adderbeet is bijna nooit direct dodelijk, maar het is wel altijd een spoedgeval.
- Blijf zelf rustig en houd je hond zo stil mogelijk.
- Draag een kleinere hond naar de auto, zodat het gif zich minder snel verspreidt.
- Doe de halsband af als de kop of nek opzwelt.
- Snijd niet in de wond, zuig niet en leg geen knelverband aan.
- Bel onderweg je dierenarts zodat die zich kan voorbereiden.
Een kleine uitrusting voor onderweg
Met een paar spullen in je jaszak of rugzak sta je sterker. Denk aan een tekentang, een stevige lijn, water voor je hond en het telefoonnummer van je dierenarts en een spoedkliniek in de buurt opgeslagen in je telefoon. Weet je in welk gebied je wandelt, dan kun je bij een noodgeval sneller uitleggen waar je bent.
Na de wandeling hoort een korte controle erbij: even met je handen over de vacht, tussen de tenen kijken en de oren nalopen. Na een paar keer wordt dat vanzelf een gewoonte, en je hond vindt de extra aandacht meestal prima.
Met een gerust gevoel naar buiten
Teken en adders horen bij de natuur, en dat hoeft je niet van de heide weg te houden. Met een goed antitekenmiddel, een lijn in de risicomaanden, een vaste controle na het wandelen en de wetenschap wat je bij een beet doet, geniet je samen met je hond veilig van al het moois dat de heide te bieden heeft. Twijfel je ooit over een plekje, een zwelling of het gedrag van je hond, bel dan liever één keer te vaak dan te weinig met je dierenarts.
